Debaty sejmoweq901 Kadencja

Interpelacja w sprawie wydania zezwoleń przez wojewódzkie służby konserwatorskie w Przemyślu na umieszczanie napisów i tablic w obiektach zabytkowych

   Od kilku lat uwagę opinii społecznej kraju poruszają informacje na temat stosunku do zabytków architektonicznych napływające z Przemyśla. Jedna z nich - rozbiórka zabytkowej kopuły na kościele św. Teresy (dawniej katedrze greckokatolickiej) - zyskała oddźwięk poza granicami naszego kraju. Wielu krajowych i zagranicznych obserwatorów podkreślało rolę wojewódzkich służb konserwatorskich w tej sprawie.    Rok ubiegły również przyniósł kilka wydarzeń świadczących o rażących zaniedbaniach obowiązków służbowych ze strony wspomnianych służb. W wyniku braku nadzoru i przeprowadzenia odpowiednich działań zabezpieczających doszło do zawalenia się we wsi Leszno (dawny Poździacz) zabytkowej, pochodzącej z XVI wieku dzwonnicy. Jak wynika z artykułu Agnieszki Kwiecień ˝Smutny los˝, zamieszczonego 19 marca br. w dodatku ˝Magazyn Rzeczpospolitej˝, zagrożona zniszczeniem jest też uszkodzona dziesięć lat temu XVII-wieczna drewniana cerkiew w miejscowości Rudka (woj. przemyskie).    Część społeczności lokalnej niejednoznacznie ocenia postawę wojewódzkiego konserwatora zabytków Marka Gosztyły w odniesieniu do prac adaptacyjnych i remontowych prowadzonych w dawnym kościele garnizonowym przekazanym w 1990 r. przez papieża Jana Pawła II Kościołowi Greckokatolickiemu. Ze zdziwieniem przyjmowany jest zwłaszcza fakt wielokrotnego negowania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków opinii i zaleceń swojego bezpośredniego przełożonego generalnego konserwatora zabytków.    W ostatnich miesiącach mieszkańców Przemyśla zbulwersowała informacja, że wojewódzki konserwator zabytków od dawna dopuszcza się swobodnej interpretacji przepisów prawa w odniesieniu do wymogów i procedur o umieszczeniu napisów i tablic w obiektach zabytkowych. Jak wynika z przekazanych mi informacji, we wrześniu 1995 r. doszło w kościele pod wezwaniem św. Teresy do wmurowania tablicy pamiątkowej. Z dostępnych informacji wynika, że inicjatorzy nie uzyskali (prawdopodobnie w ogóle nie występowali o takowe) stosownych zezwoleń od służb konserwatorskich na umieszczenie w obiekcie będącym zabytkiem ww. tablicy. Fakt wmurowania tablicy był powszechnie znany, gdyż w ceremonii wzięli udział zarówno przedstawiciele władz miasta, organizacji społecznych, jak i dziennikarze. Pomijam tu zupełnie wymowę tablicy i jej treść, dodam tylko, że stały się one powodem protestów ze strony społeczności ukraińskiej z Polski, Kanady, USA oraz dyplomatycznego przedstawicielstwa Ukrainy w Polsce. Fakt umieszczenia tablicy bez stosownych zezwoleń - milczące przyzwolenie na to służb konserwatorskich ma miejsce przy jednoczesnym angażowaniu się wojewódzkiego konserwatora zabytków w działania odbierane przez ukraińskie organizacje społeczne i religijne jako krzywdzące. Zdaniem lokalnej społeczności ukraińskiej i polskiej świadczy to o łamaniu przez Marka Gosztyłę i kierowany przez niego urząd zasady bezstronności i równego traktowania obywateli polskich.    W związku z powyższym zwracam się do pani minister z następującymi zapytaniami:    1. Czy istnieje dokumentacja pozwalająca stwierdzić fakt wmurowania bez stosownych zezwoleń tablicy w kościele pod wezwaniem św. Teresy w Przemyślu?    2. Na ile zasadny jest zarzut wysuwany przez część polskich i ukraińskich organizacji społecznych, iż wojewódzkie służby konserwatorskie w Przemyślu kierują się w trakcie wykonywania obowiązków służbowych uprzedzeniami narodowymi?    3. W jaki sposób resort zamierza występować przeciwko selektywnemu traktowaniu przepisów prawa i ustawy o ochronie dziedzictwa kulturowego przez podległe mu agendy?    4. Jakie kroki formalne może podjąć Ministerstwo Kultury i Sztuki w celu zapobieżenia tego typu praktykom?    Poseł Mirosław Czech    Warszawa, dnia 26 marca 1998 r.